Wypróbuj: mini matura
5 prawdziwych zadań z arkuszy CKE z wybranego przedmiotu. Bez logowania. Rozwiązujesz raz, klikasz „Sprawdź” i od razu widzisz wynik z wyjaśnieniami. Nic nie zapisujemy.
WOS
Wykres (dane zapisane w tabeli). Cechy konieczne, aby uznać kogoś za Polaka (5 najczęstszych wyborów badanych)
| Cecha | 2005 (%) | 2015 (%) |
|---|---|---|
| 1. Aby on sam czuł się Polakiem. | 69 | 59 |
| 2. Aby był obywatelem polskim. | 34 | 40 |
| 3. Aby przynajmniej jedno z jego rodziców było Polakiem. | 25 | 29 |
| 4. Aby mieszkał na stałe w Polsce. | 23 | 24 |
| 5. Aby mówił po polsku. | 20 | 20 |
Badani mieli wybrać z podanej listy dwie cechy.
Na podstawie: Tożsamość narodowa i postrzeganie praw mniejszości narodowych i etnicznych, „Komunikat z Badań CBOS” 2015, nr 106
| 1. W każdym z badań większość respondentów wskazywała na kryterium autoidentyfikacji w kwestii uznawania kogoś za Polaka. | |
| 2. W 2015 roku 24% respondentów wybrało cechę powodującą, że przedstawicieli Polonii nie można byłoby uznać za Polaków. |
Przepisy prawne z ustawy obowiązującej w Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 3.1. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2) wglądu do dokumentów urzędowych;
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.
Art. 5.2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne […].
Dz.U. 2001, nr 112, poz. 1198, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.)
Prawo określone w przytoczonych przepisach prawnych - zgodnie z Konstytucją RP - mieści się w katalogu praw
Tekst 1. O ustroju miasta stołecznego Warszawy
Ustawa określa Warszawę jako gminę mającą status miasta na prawach powiatu. Organy władzy samorządowej („ogólnomiejskie”, a nie dzielnic - jednostek pomocniczych) są analogiczne do tych funkcjonujących w ustrojach innych miast na prawach powiatu.
Na podstawie: Dz.U. 2002, nr 41, poz. 361, z późn. zm. (stan prawny na 4 lutego 2025 r.)
Tabela. Liczba głosujących w 2020 r. na zgłoszone projekty w Warszawie według dzielnic (wskazano po 2 dzielnice z najwyższym i z najniższym odsetkiem głosujących; liczba głosujących we wszystkich dzielnicach - 109 025)
| Nazwa dzielnicy | Liczba głosów | Liczba głosujących na 1000 mieszkańców |
|---|---|---|
| Białołęka | 11 072 | 89 |
| Śródmieście | 4 108 | 36 |
| Targówek | 5 514 | 44 |
| Żoliborz | 4 706 | 90 |
Na podstawie: um.warszawa.pl
Tekst 2. O jednym z narzędzi wpływania mieszkańców na sprawy publiczne
Warszawiacy co roku wymyślają i zgłaszają projekty, a następnie wybierają w głosowaniu te, które zostaną zrealizowane. W ten sposób wspólnie decydują o tym, co powstanie w najbliższej okolicy, w dzielnicy lub - w przypadku projektów o charakterze ogólnomiejskim - w całej Warszawie. Projekty wybrane w głosowaniu są później realizowane przez miasto.
Na podstawie: um.warszawa.pl
Narzędzie bezpośredniego wpływu obywateli na sprawy publiczne, którego dotyczą tabela i tekst 2., to
Fragmenty konstytucji jednego z państw
Artykuł 8. Prezydent Republiki powołuje premiera. Decyzję o odwołaniu go z funkcji podejmuje w wyniku złożenia przez premiera dymisji rządu.
Na wniosek premiera powołuje innych członków rządu i ich odwołuje.
Artykuł 9. Prezydent Republiki przewodniczy Radzie Ministrów. […]
Artykuł 12. Prezydent Republiki może, po zasięgnięciu opinii premiera i przewodniczących izb, zarządzić rozwiązanie Zgromadzenia Narodowego. […]
Artykuł 15. Prezydent Republiki jest zwierzchnikiem sił zbrojnych. […]
Artykuł 68. Prezydent Republiki nie ponosi odpowiedzialności za czynności wykonywane w ramach sprawowania swych funkcji, z wyjątkiem zdrady stanu. Może być postawiony w stan oskarżenia jedynie przez obydwie izby, identyczną uchwałą przyjętą w głosowaniu jawnym bezwzględną większością głosów członków wchodzących w ich skład; jest on sądzony przez Najwyższy Trybunał Sprawiedliwości.
libr.sejm.gov.pl
Państwo, z którego konstytucji pochodzą przytoczone przepisy prawne, to
Fragment ustawy
Art. 28. 1. Partia polityczna, która:
1) w wyborach do Sejmu samodzielnie tworząc komitet wyborczy[,] otrzymała w skali kraju co najmniej 3% ważnie oddanych głosów na jej okręgowe listy kandydatów na posłów albo
2) w wyborach do Sejmu weszła w skład koalicji wyborczej, której okręgowe listy kandydatów na posłów otrzymały w skali kraju co najmniej 6% ważnie oddanych głosów, ma prawo do otrzymywania przez okres kadencji Sejmu […] subwencji z budżetu państwa na działalność statutową […].
Art. 29. 1. Wysokość rocznej subwencji, o której mowa w art. 28 […], ustalana jest na zasadzie stopniowej degresji proporcjonalnie do łącznej liczby głosów ważnych oddanych na listy okręgowe kandydatów na posłów tej partii albo koalicji wyborczej, w rozbiciu na liczby głosów odpowiadające poszczególnym przedziałom określonym w procentach […].
| Wiersz | Przedział głosów ważnych oddanych w całym kraju łącznie na listy danej partii albo koalicji (procent) | Wysokość kwoty za jeden głos […] |
|---|---|---|
| 1 | do 5% | 5 złotych 77 groszy |
| 2 | powyżej 5% do 10% | 4 złote 61 groszy |
| 3 | powyżej 10% do 20% | 4 złote 4 grosze |
| 4 | powyżej 20% do 30% | 2 złote 31 groszy |
| 5 | powyżej 30% | 87 groszy |
Dz.U. z 2023 r. poz. 1215 (stan prawny na dzień 27 stycznia 2026 r.)
| 1. Wartości procentowe określone w art. 28 ust. 1. przytoczonej ustawy to progi wyborcze. | |
| 2. Zastosowanie zasady stopniowej degresji powoduje, że różnice w poziomie finansowania partii politycznych są mniejsze, niż wynikałoby to wprost z różnicy w wyniku wyborczym. |