Nowość

Wypróbuj: mini matura

5 prawdziwych zadań z arkuszy CKE z wybranego przedmiotu. Bez logowania. Rozwiązujesz raz, klikasz „Sprawdź” i od razu widzisz wynik z wyjaśnieniami. Nic nie zapisujemy.

MaturaTest, demo

Biologia

5 zadań, 5 pkt0:00

W tabeli cyfrą 1 zaznaczono obecność, a cyfrą 0 - brak niektórych cech u przedstawicieli wybranych gatunków strunowców (lancetnik, rekin, tuńczyk, salamandra, żółw, lampart). Obok tabeli zamieszczono drzewo filogenetyczne, na którym literami A-F oznaczono pewne grupy systematyczne strunowców oraz zaznaczono na gałęziach (liniach filogenetycznych) cechy, które w rozwoju ewolucyjnym u przodków tych grup pojawiły się po raz pierwszy.

Cechalancetnikrekintuńczyksalamandrażółwlampart
kręgosłup011111
szczęki ze stawami011111
cztery kończyny kroczne000111
owodnia000011
włosy000001
Zadanie 1. (0-1) Zaznacz właściwe dokończenie zdania.
Przedstawione drzewo filogenetyczne
Rysunek do zadania 1
Źródło: CKE, matura maj 2015, poziom rozszerzony, zad. 1.3
Zadanie 2. (0-1) Na rysunku przedstawiono trzy organy: biceps, serce i jelito, różniące się rodzajem tworzącej je tkanki mięśniowej.
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące tych organów są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
Rysunek do zadania 2
1. Biceps jest zbudowany z włókien o naprzemiennym ułożeniu aktyny i miozyny, a taka budowa umożliwia znaczne jego skracanie w trakcie skurczu.
2. W obrębie serca jest możliwe bardzo szybkie rozprzestrzenianie się pobudzenia, ponieważ komórki mięśniowe są rozgałęzione i połączone wstawkami.
3. Ścianę jelita buduje tkanka mięśniowa gładka, której skurcz jest niezależny od woli.
Źródło: CKE, matura czerwiec 2020, poziom rozszerzony, zad. 11

Czynnik ograniczający to czynnik występujący w niedomiarze, a przez to ograniczający wzrost i rozwój organizmu. W ekosystemach wodnych zarówno światło, jak i nieorganiczne substancje pokarmowe są istotnymi czynnikami ograniczającymi ilość materii organicznej (produkcji pierwotnej) wytwarzanej przez fitoplankton.

Badacze przeprowadzili serię eksperymentów mających na celu określenie, w jakim stopniu poszczególne pierwiastki ograniczają produkcję pierwotną fitoplanktonu występującego w wodach Morza Sargassowego. W tym celu próbki wody z Morza Sargassowego wzbogacano o różne kombinacje pierwiastków, a następnie badano asymilację radioaktywnie znakowanego węgla 14C przez fitoplankton. W tabeli zestawiono wyniki przeprowadzonych eksperymentów.

Wariant doświadczenia (dodawane pierwiastki w formie przyswajalnej)Wzrost asymilacji 14C przez fitoplankton względem próby kontrolnej
azot + fosfor10%
metale (z wyjątkiem żelaza) + azot + fosfor8%
metale (w tym żelazo) + azot + fosfor12,9%
żelazo + azot + fosfor12%
Zadanie 3. (0-1) Oceń, czy na podstawie przedstawionych wyników badań można sformułować podane wnioski. Zaznacz P (tak), jeśli wniosek można sformułować, albo F (nie) - jeśli nie można go sformułować.
1. Dodanie azotu skutkuje dużym wzrostem produkcji pierwotnej w Morzu Sargassowym, podczas gdy dodanie fosforu nie wywołuje tego efektu.
2. Składniki mineralne ograniczają produkcję pierwotną w Morzu Sargassowym w większym stopniu niż światło.
3. Zawartość żelaza jest jednym z czynników ograniczających produkcję pierwotną w Morzu Sargassowym.
Źródło: CKE, matura maj 2021, poziom rozszerzony, zad. 22.2

Mitogeny to cząsteczki sygnałowe, które wiążą się z receptorami na powierzchni komórki. Związanie mitogenu z odpowiednim receptorem błonowym uruchamia szlaki sygnalizacyjne w komórce, umożliwiające przejście komórki z fazy G1 cyklu komórkowego do fazy S. Jednym z czynników hamujących to przejście jest aktywna forma białka Rb, które blokuje transkrypcję genów kodujących białka niezbędne do podziału komórki.

Mutacja w genie RB1 zlokalizowanym na chromosomie 13, kodującym białko Rb, jest najczęstszą przyczyną retinoblastomy (siatkówczaka) - złośliwego nowotworu siatkówki występującego u dzieci z częstością 1/20 000 żywych urodzeń. Do rozwoju choroby dochodzi, gdy w komórce siatkówki zostanie całkowicie zahamowana produkcja białka Rb na skutek uszkodzenia lub usunięcia obu kopii genu RB1.

Choroba może mieć podłoże dziedziczne. W przypadku odziedziczenia jednego uszkodzonego allelu genu RB1 od rodzica drugi zwykle ulega mutacji spontanicznej w komórkach siatkówki podczas rozwoju osobniczego. Dzieci, które odziedziczyły uszkodzony allel genu RB1, mają wrodzoną skłonność do rozwoju siatkówczaka - ryzyko zachorowania wynosi aż 90%.

Zadanie 4. (0-1) W której fazie cyklu komórkowego zachodzi replikacja DNA?
Źródło: CKE, matura maj 2022, poziom rozszerzony, zad. 5.1

Ekspresja informacji genetycznej u eukariontów składa się z trzech etapów: z transkrypcji, z obróbki potranskrypcyjnej i z translacji.

Na schemacie przedstawiono w uproszczony sposób fragment sekwencji nukleotydowej nici matrycowej DNA. Kolorem pomarańczowym zaznaczono sekwencję promotorową, a kolorem niebieskim - introny. Sekwencje nukleotydowe eksonów ujęto w ramki.

3′…TATTATACTGCTACGGGCGCACACACACTACGTATGCCATGACTCTCACAATT…5′

Do rozwiązania potrzebna jest tabela kodu genetycznego.

Zadanie 5. (0-1) Jaką sekwencję nukleotydową będzie miał fragment dojrzałego mRNA transkrybowany na podstawie przedstawionej nici matrycowej? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Rysunek do zadania 5
Źródło: CKE, matura maj 2024, poziom rozszerzony, zad. 18.1