Nowość

Lektury obowiązkowe na maturę 2027: pełna lista CKE

Pełna lista lektur obowiązkowych na maturę 2027 z polskiego według informatora CKE: poziom podstawowy, rozszerzony i lektury ze szkoły podstawowej dozwolone w wypracowaniu.

, aktualizacja 18 listopada 2026 · 6 min czytania · Redakcja MaturaTest

Na maturze z języka polskiego lektury obowiązkowe decydują o wypracowaniu: każdy temat wymaga odwołania się do co najmniej jednej lektury obowiązkowej. Bez tego cała praca dostaje 0 punktów. Poniżej znajdziesz pełną listę według informatora CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego obowiązującego od 2025 roku, z podziałem na poziom podstawowy, lektury ze szkoły podstawowej i poziom rozszerzony.

Przed egzaminem sprawdź też komunikaty CKE na stronie cke.gov.pl. Jeśli CKE coś zmieni, zaktualizujemy ten wpis.

Aktualizacja: listopad 2026. Dopisaliśmy zasady okresu przejściowego (lektury z poprzedniej podstawy programowej, z których nadal możesz korzystać w wypracowaniu do 2028 r.) oraz ściągę i motywy do szybkiej powtórki.

Lektury obowiązkowe na poziomie podstawowym

Te utwory musisz znać na maturę podstawową. Z tej listy najczęściej wybierasz lekturę do wypracowania (na poziomie podstawowym możesz też odwołać się do lektury z listy rozszerzonej).

AutorUtwór
Biblia (fragmenty: Księga Rodzaju, Księga Hioba, Księga Koheleta, Psalmy, Apokalipsa św. Jana)
Jan ParandowskiMitologia, cz. I Grecja
HomerIliada (fragmenty)
SofoklesAntygona
Lament świętokrzyski (fragmenty)
Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty)
Pieśń o Rolandzie (fragmenty)
William SzekspirMakbet
MolierSkąpiec
Ignacy Krasickiwybrana satyra
Adam Mickiewiczwybrane ballady, w tym Romantyczność; Dziady cz. III
Bolesław PrusLalka
Henryk SienkiewiczPotop (fragmenty)
Fiodor DostojewskiZbrodnia i kara
Stanisław WyspiańskiWesele
Władysław Stanisław ReymontChłopi (fragmenty)
Stefan ŻeromskiPrzedwiośnie
Witold GombrowiczFerdydurke (fragmenty)
Tadeusz BorowskiProszę państwa do gazu
Gustaw Herling-GrudzińskiInny świat (fragmenty)
Hanna KrallZdążyć przed Panem Bogiem
Albert CamusDżuma
George OrwellRok 1984
Sławomir MrożekTango
Marek NowakowskiGórą „Edek” (z tomu Prawo prerii)
Andrzej StasiukMiejsce (z tomu Opowieści galicyjskie)
Olga TokarczukProfesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach)
Ryszard KapuścińskiPodróże z Herodotem (fragmenty)

W teście historycznoliterackim mogą się też pojawić konkretne wiersze: Bogurodzica, pieśni i treny Jana Kochanowskiego (Pieśń IX z Ksiąg pierwszych, Pieśń V z Ksiąg wtórych, Treny IX, X i XI), Hymn do miłości ojczyzny Ignacego Krasickiego, Oda do młodości Adama Mickiewicza i Testament mój Juliusza Słowackiego.

Lektury ze szkoły podstawowej, które możesz wykorzystać w wypracowaniu

CKE dopuszcza w wypracowaniu także kilka lektur obowiązkowych ze szkoły podstawowej:

  • Ignacy Krasicki, bajki,
  • Adam Mickiewicz, Dziady cz. II,
  • Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz (księgi I, II, IV, X, XI, XII),
  • Aleksander Fredro, Zemsta,
  • Juliusz Słowacki, Balladyna.

Uwaga: inne popularne lektury ze szkoły podstawowej, np. „Quo vadis”, „Krzyżacy”, „Kamienie na szaniec” czy „Mały Książę”, nie spełniają warunku lektury obowiązkowej. Możesz je przywołać jako drugi utwór albo kontekst, ale nie zamiast lektury z listy.

Dodatkowe lektury na poziomie rozszerzonym

Na maturze rozszerzonej obowiązują wszystkie lektury z poziomu podstawowego, a do tego:

  • Homer, Odyseja (fragmenty),
  • Dante Alighieri, Boska Komedia (fragmenty),
  • Jan Kochanowski, Treny (jako cykl),
  • William Szekspir, Hamlet,
  • Juliusz Słowacki, Kordian,
  • jedna z europejskich powieści realistycznych lub naturalistycznych: Honoré de Balzac „Ojciec Goriot”, Charles Dickens „Klub Pickwicka”, Mikołaj Gogol „Martwe dusze” albo Gustave Flaubert „Pani Bovary”,
  • Franz Kafka, Proces (fragmenty),
  • Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata,
  • Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy,
  • Bruno Schulz, wybrane opowiadania ze „Sklepów cynamonowych”,
  • Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa,
  • Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku,
  • Sławomir Mrożek, wybrane opowiadanie,
  • wybrany esej Gustawa Herlinga-Grudzińskiego albo Zbigniewa Herberta.

Okres przejściowy: lektury z poprzedniej podstawy (do 2028 r.)

Lista lektur zmieniła się wraz z nową podstawą programową z 2024 roku. Część utworów z listy z 2018 roku usunięto albo przeniesiono między poziomami. Według informatora CKE na maturze w latach 2025-2028 w wypracowaniu możesz odwołać się także do lektur obowiązkowych z poprzedniej podstawy programowej (z 2018 r.). Dotyczy to m.in. takich utworów jak:

  • Adam Mickiewicz, Konrad Wallenrod,
  • Piotr Skarga, Kazania sejmowe,
  • Stefan Żeromski, Rozdzióbią nas kruki, wrony…,
  • Gall Anonim, Kronika polska (fragmenty),
  • Legenda o świętym Aleksym i Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragmenty),
  • Jacek Dukaj, Katedra.

Pytania w teście historycznoliterackim i na maturze ustnej dotyczą jednak już tylko lektur z aktualnej listy. Od 2029 roku w wypracowaniu będą się liczyć wyłącznie lektury z podstawy z 2024 r. Jeśli masz wybór, opieraj wypracowanie na lekturach z aktualnej listy, a starsze traktuj jako dodatkowy argument.

Jak powtórzyć lektury przed maturą

Najszybciej powtórzysz je z naszą ściągą: lektury na maturę w pigułce i zestawieniem motywów literackich z przykładami.

  1. Zacznij od lektur, które pasują do wielu tematów. „Lalka”, „Dziady cz. III”, „Wesele”, „Zbrodnia i kara”, „Dżuma” i „Rok 1984” łatwo wykorzystać przy tematach o miłości, winie, władzy, wolności czy odpowiedzialności.
  2. Przygotuj do każdej lektury 2-3 gotowe argumenty. Np. „Lalka”: miłość jako siła niszcząca, idealizm a pozytywizm, obraz społeczeństwa i jego podziałów.
  3. Sprawdź się w quizie. W MaturaTest są darmowe quizy z 29 lektur obowiązkowych: fabuła, bohaterowie i motywy, z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. Przykładowy quiz rozwiążesz bez logowania.
  4. Napisz wypracowanie na czas. W aplikacji rozwiążesz tematy wypracowań z prawdziwych matur, a AI oceni pracę według kryteriów CKE i zaznaczy poprawki w tekście.

Najczęstsze pytania

Ile lektur obowiązkowych trzeba znać na maturę podstawową?

Według informatora CKE na poziomie podstawowym jest 28 pozycji na liście lektur obowiązkowych (część we fragmentach) oraz kilka lektur ze szkoły podstawowej, które można wykorzystać w wypracowaniu.

Czy w wypracowaniu można użyć lektury ze szkoły podstawowej?

Tak, ale tylko tych wskazanych przez CKE: bajek Krasickiego, Dziadów cz. II, Pana Tadeusza (wybrane księgi), Zemsty i Balladyny.

Co się stanie, jeśli nie odwołam się do lektury obowiązkowej?

Wypracowanie nie spełni formalnych warunków polecenia i otrzyma 0 punktów, nawet jeśli jest dobrze napisane.

Czy mogę napisać wypracowanie o „Konradzie Wallenrodzie”?

Tak, do 2028 roku. „Konrad Wallenrod” był lekturą obowiązkową w podstawie z 2018 r., a w okresie przejściowym takie utwory nadal spełniają warunek lektury obowiązkowej w wypracowaniu. Nie pojawi się on jednak w zadaniach testowych.

Czy „Quo vadis” albo „Krzyżacy” wystarczą jako lektura w wypracowaniu?

Nie. Nie ma ich na liście lektur obowiązkowych dopuszczonych w wypracowaniu. Możesz je przywołać jako drugi utwór lub kontekst, ale potrzebujesz też lektury z listy.

Zobacz też: Matura 2027: terminy, przedmioty i zasady w jednym miejscu oraz Zmiany na maturze 2027.

Przygotowujesz się do matury ustnej? Zobacz pytania jawne matura 2027 z opracowaniem.

Przeczytaj też