Nowość

Tango: streszczenie i opracowanie

Sławomir Mrożek · lektura obowiązkowa na maturę z polskiego

← Wszystkie streszczenia

⚡W skrócie

Groteskowy dramat o rodzinie, w której rodzice, dawni awangardowi buntownicy, zniszczyli wszelkie normy. Ich syn Artur, młody student, buntuje się na odwrót: chce przywrócić porządek i tradycję. Gdy forma zawodzi, próbuje zdobyć władzę, ale ginie z ręki prostaka Edka. Utwór pokazuje kryzys wartości i to, że w próżni po nich władzę przejmuje siła.

📍Czas i miejsce akcji

Mieszkanie rodziny Stomila, czas współczesny (lata 60. XX wieku), bez wskazania konkretnego miasta.

📖Streszczenie

Akt I: chaos w domu

W mieszkaniu panuje nieład: katafalk, wózek dziecinny, suknia ślubna. Babcia Eugenia gra w karty z wujem Eugeniuszem i Edkiem, prostym człowiekiem, który zadomowił się w rodzinie. Artur, syn Stomila i Eleonory, buntuje się przeciw temu bałaganowi.

Rodzice-awangardziści

Stomil zajmuje się eksperymentami teatralnymi, Eleonora jest wyzwolona. Artur zarzuca im, że przez swoje dawne bunty zniszczyli wszystkie normy, a jemu nie zostawili niczego, przeciw czemu mógłby się buntować.

Spisek z Eugeniuszem

Artur zdobywa poparcie wuja Eugeniusza, tęskniącego za dawnym porządkiem. Postanawia przywrócić tradycyjną formę i ożenić się z kuzynką Alą w klasycznym ślubie.

Akt II: zdrada Eleonory

Artur przygotowuje ślub i wyjawia ojcu, że Eleonora romansuje z Edkiem, licząc na tradycyjną reakcję zdradzonego męża. Stomil idzie z rewolwerem, ale nie strzela - wraca bez czynu, a Artur widzi, że stara forma nie ożywa.

Akt III: ślub i rozczarowanie

Rodzina w odświętnych strojach czeka na ślub, ale Artur, pijany po nieprzespanej nocy, ogłasza, że forma nie wystarczy, i szuka idei, którą znajduje we władzy opartej na sile i śmierci. W tym czasie umiera babcia Eugenia, która położyła się na katafalku.

Śmierć Artura

Ala wyznaje, że zdradziła Artura z Edkiem. Artur chce zabić Edka, ale ten zabija go dwoma ciosami. Edek przejmuje władzę i zapowiada twarde rządy.

Tango

Na zakończenie Edek i Eugeniusz tańczą tango „La Cumparsita”. To symbol nowego porządku, w którym inteligencja ulega prymitywnej sile.

👥Bohaterowie

ArturSyn Stomila i Eleonory, student, idealista, który chce przywrócić porządek. Jego ideały zmieniają się od formy do władzy. Ginie z ręki Edka.
StomilOjciec Artura, artysta awangardowy, który kiedyś walczył z konwenansami, a teraz jest bierny.
EleonoraMatka Artura, wyzwolona kobieta, która romansuje z Edkiem.
EugeniaBabcia, ekscentryczna i lubiąca gry karciane. Umiera w trzecim akcie.
EugeniuszWuj, tęskniący za dawnymi czasami, sprzymierzeniec Artura, który na końcu podporządkowuje się Edkowi.
AlaKuzynka i narzeczona Artura, dziewczyna z nowego pokolenia, obojętna wobec norm.
EdekProstak, cham, który jest w domu bez wyraźnego powodu. Na końcu przejmuje władzę.

🧭Motywy i problemy

kryzys wartości i rodzinybunt pokoleńpusta forma i tradycjainteligencja wobec siły i chamstwawładza i totalitaryzmgroteska i absurdtango jako symbol

🏛️Kontekst

Tango powstało w latach 60. w PRL i bywa czytane jako diagnoza kryzysu kultury europejskiej i mechanizmów dochodzenia do władzy przez prymitywną siłę. Mrożek wyemigrował z Polski w 1963 roku. Dramat należy do najczęściej wystawianych polskich sztuk XX wieku.

✍️Tematy wypracowań

konflikt pokoleńtradycja i jej rolawładza i jej mechanizmyinteligencja wobec przemocygroteska jako sposób opisu światabunt i jego granice

💡Ciekawostki

  • Mrożek wyemigrował z Polski w 1963 roku (do Włoch), a „Tango” napisał za granicą.
  • Dramat opublikowano po raz pierwszy w miesięczniku „Dialog” w 1964 roku, prapremiera odbyła się w 1965 roku.